AYM’den toplu iş mukavelesi kararı

HomeEkonomi Haberleri

AYM’den toplu iş mukavelesi kararı

my-portfolio

Anayasa Mahkemesi, Toplu İş Sözleşmesi'ne (TİS) taraf sendika üyesi olmayan çalışanların, kontrattan doğan geçmişe dönük haklardan ...

Kılıçdaroğlu’dan İnsan Hakları Aksiyon Planı açıklaması
Anayasa Mahkemesi’nden “yaşlılık aylığı” kararı
‘Hiçbir şey yapmayan’ Japon Morimoto geçimini ‘kendisini kiralayarak’ sağlıyor

Anayasa Mahkemesi, Toplu İş Sözleşmesi’ne (TİS) taraf sendika üyesi olmayan çalışanların, kontrattan doğan geçmişe dönük haklardan yararlanabileceğine hükmetti.

Resmi Gazete’de yer alan karara nazaran, İstanbul’da bir iş yerinde, TİS tarafı olmayan sendikanın avukatı, vekili olduğu emekçilerin, toplu iş kontratı kararlarından geçmişe dönük yararlanmaları talebiyle dava açtı.

Davaya bakan Bakırköy 16. İş Mahkemesi, Sendikalar ve Toplu İş Kontratı Kanunu’nun 39. Hususundaki “imza tarihinden evvelki talepler, imza tarihi prestijiyle karar doğurur” tabirinin Anayasa’ya ters olduğu kanısına vararak, iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu.

Kararın, taraf sendika üyesi olmayan personellerin, toplu iş kontratı kararlarından yararlanmalarını engellediğini belirten mahallî mahkeme, itiraz konusu kuralla sendikaya üye olmayan çalışanlar bakımından kelam konusu talebin geçerlilik tarihinin TİS’in imza tarihi olarak belirlendiğini, bu suretle emekçilerin TİS’i imzalayan sendikaya üye olmaya zorlandıklarını öne sürdü.

OY ÇOKLUĞUYLA KARAR VERİLDİ

İtirazı pahalandıran Anayasa Mahkemesi, Toplu İş Kontratı Kanunu’nun 39. unsurunda geçen “imza tarihinden evvelki talepler, imza tarihi prestijiyle karar doğurur” sözünün Anayasa’ya alışılmamış olduğuna ve iptaline oy çokluğuyla karar verdi.

Yüksek Mahkeme’nin münasebetinde, Anayasa’nın 51. hususunda garantiye bağlanan sendika hakkının çalışanları, istedikleri sendikayı kurma ve bunlara müsaade almaksızın üye olma haklarıyla devlete ve iş verene karşı koruduğu belirtildi.

Münasebette, sendika hakkının çalışanları, istediklerinde sendika üyeliğinden ayrılma ve isterlerse hiç bir sendikaya üye olmama haklarıyla sendikalara karşı da koruduğu vurgulandı.

İtiraza husus kuralın, “TİS’e taraf sendikanın üyesi olmayıp dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş mukavelesi kararlarından yararlanmak isteyen personeller istikametinden imza tarihi prestijiyle karar doğurduğu” aktarılan münasebette, şunlar kaydedildi:

“Bu nedenle toplu görüşme ve pazarlık sürecinde toplu iş mukavelesi kapsamındaki iş yerinde çalışan, müddetinde talepte bulunan ve dayanışma aidatı ödeyen taraf sendikası olmayan emekçilerin TİS’te yer alan ve toplu görüşme ve pazarlık süreçleri nedeniyle geçmişe yönelik nakdî haklar bahşeden kararlardan yararlanmaları mümkün olmayacaktır. Bu sonuçla karşılaşmak istemeyen emekçilerin ise TİS öncesinde taraf sendikaya üye olmaları gerekmektedir. Münasebetiyle kural, hem sendika hakkını hem de TİS hakkını sınırlamaktadır.”

“ÇOĞULCULUĞUN ZEDELENMESİNE NEDEN OLABİLİR”

Münasebette, TİS’e taraf sendika üyesi personellerin talep gerekmeksizin üye aidatı ödeyerek, üye olmayan çalışanların ise talebi üzerine dayanışma aidatı ödemek suretiyle mukavelenin nakdî kararlarından yararlandıkları hatırlatıldı. Yüksek Mahkemenin münasebetinde, şu tespitler yapıldı:

“TİS kararlarından dayanışma aidatıyla yararlanmada taraf sendikanın onayı aranmayarak sendika üyesi olan ve olmayan personeller ortasında bir eşitlik ve istikrar sağlanmıştır. Lakin yetki alma ve toplu iş kontratının hazırlık, müzakere ve pazarlık süreçlerinin devam ettiği periyotlarda sendika üyesi olmayan emekçilerin dayanışma aidatı ödemesi itiraz konusu kuralla engellenmektedir.

Bu sürecin ülkemizde çok uzun vakit alabildiği gözetildiğinde bu mühlet boyunca dayanışma aidatı ödeyenlerin TİS’ten yararlanmasının engellenmesi bu dengeyi bozacak niteliktedir.

Kuralın TİS’in imzalandığı tarihte taraf sendika üyesi çalışanlar lehine sonuç doğurduğu bu nedenle sendikalaşma yarışında taraf sendika lehine bir avantaj yarattığı açıktır. O denli ki üye sayısını arttırmada kolaylık elde eden taraf sendikanın bir sonraki TİS’te de üye emekçi çoğunluğunu koruma etmek suretiyle başka sendikalara üstün gelmesi ve taraf sendika statüsünü muhafazası mütemadi bir hal alabilecektir. Bu durum ise sendikalar ortasındaki yarışın, hasebiyle çoğulculuğun zedelenmesine neden olabilecektir.”

“DEMOKRATİK TOPLUM NİZAMININ GEREKLERİNE UYGUN DEĞİL”

TİS’e taraf sendika üyesi olmayıp, kontrattan yararlanmaya ait öbür koşullara haiz olan personellerin TİS’in geriye dönük hak bahşeden mali kararlarından yoksun bırakılmalarının bu kapsamdaki çalışanları sendikaya üye olmaya zorlayacağı söz edilen münasebette, “Bu prestijle kuralla getirilen sınırlamanın Anayasa’nın 51. Hususu kapsamında bir toplumsal gereksinimi karşılamadığı, bilakis demokratik bir toplumda bulunması gereken çoğulculuğa ziyan verdiği, sendikalar ortası rekabeti taraf sendika lehine haksız halde bozduğu anlaşıldığından demokratik toplum tertibinin gereklerine uygun bir sınırlamanın varlığından kelam edilemez.” denildi.

Anayasa’nın 13. unsuruna atıfta bulunulan münasebette, “Sendika ve kontrat haklarına getirilen sınırlamaların, demokratik toplum nizamının gereklerine alışılmamış olmaması gerektiğine vurgu yapıldı.

Münasebette, “Sendikalar ortası haksız rekabet oluşturacak, emekçi örgütlenmeleri ortasındaki çoğulculuğu zedeleyecek formda kamusal müdahaleler, toplu iş hukukunun geliştirilmesi hedefiyle izah edilemez. Hasebiyle Anayasal haklara sınırlama getiren kamusal tercihler kullanılırken demokratik toplum pahaları ortasındaki ahengi gözeten bir istikrarla hareket edilmelidir” tabirlerini kullandı.

YORUMLAR

WORDPRESS: 0
DISQUS: